1%

salamsch.com

رشته رادیولوژی

رشته رادیولوژی – دروس، بازار کار و درآمد

رشته رادیولوژی یا تکنولوژی پرتو شناسی، در زیرمجموعه پزشکی و زیرگروه ۱ کنکور تجربی است و در بین مقاطع کارشناسی این زیرگروه، جزو رشته‌هایی با بازر کار و درآمد خوب محسوب می‌شود که در تمام دنیا در حال پیشرفت است و هر روز متخصصان بیشتری در این حرفه مورد نیاز هستند. در این مطلب رتبه لازم برای قبولی، توانمندی‌های لازم برای رشته رادیولوژی و مسیر تحصیلی و شغلی آن را توضیح داده‌ایم.

معرفی رشته رادیولوژی

زمانی برای بررسی مشکلات جسمی بیمار، پزشکان ناچار بودند فقط از علائم ظاهری و شکایات بیمار استفاده کنند. اما با ظهور تکنولوژی‌های جدید مانند تصویربرداری و آزمایشات مختلف، بشر توانست به وضعیت درونی بدن پی ببرد و بر این اساس تشخیص‌های دقیق و موشکافانه ارائه کند . در نتیجه درمان‌ها نیز با دقت بیشتری انجام شدند و نتیجه بهتری به دنبال داشتند. این خط اول استفاده از علم رادیولوژی است اما در مرحله بعد، از رادیولوژی در درمان (به طور مثال در پرتو درمانی سلول‌های سرطانی) نیز استفاده می‌شود. وظیفه یک کارشناس رادیولوژی این است که به عنوان تکنسین و متخصص استفاده از دستگاه‌های تصویربرداری، به تشخیص پزشک کمک کند. رادیولوژی یکی از رشته‌های پیراپزشکی محسوب می‌شود و در مقطع کاردانی و کارشناسی از کنکور سراسری پذیرش دارد. روش‌های تصویربرداری پزشکی در رشته تکنولوژی پرتوشناسی به سه شکل زیر است:

  • روش تصویربرداری پزشکی یونیزان (ماموگرافی و رادیوگرافی)
  • روش تصویربرداری پرتوی غیریونیزان (سونوگرافی و ام‌آرآی)
  • روش‌های تصویربرداری پزشکی هسته‌ای

کارشناس رادیولوژی با دستگاه‌هایی مانند سی‌تی‌اسکن و ام‌آر‌آی کار می‌کند و کار او تصویربرداری از اعضای مختلف بدن بر اساس دستورات پزشک متخصص است. اگر این کار به درستی انجام نشود، علاوه بر آسیب به بیمار با رساندن پرتوهای مضر، تصاویر دچار اشکال خواهند بود و متخصص نیز نمی‌تواند تفسیر درستی از تصاویر داشته باشد. دانشجویان این رشته در ابتدا با مطالعه دروس پایه‌ای مانند آناتومی و فیزیولوژی، با ساختار و عملکرد بدن آشنا می‌شوند و پس از آن به صورت تخصصی دروس تصویربرداری پزشکی را می‌گذرانند.

تفاوت دوران کاردانی و کارشناسی آن در این است که طی کاردانی رشته رادیولوژی، تصویربرداری‌های ساده‌تر مانند عکس‌برداری از دست، پا و استخوان‌ها و شکستگی‌ها‌ آموزش داده می‌شوند اما طی کارشناسی، دانشجو دانش عمیق‌تری در تصویربرداری پزشکی به دست می‌آورد و تصویربرداری‌های تداخلی مثلا در مورد سیستم گوارش، عروق و سیستم ادراری را آموزش می‌بیند. در مقطع کارشناسی، ۱۳۰ واحد درسی باید گذرانده شوند که شامل ۲۲ واحد عمومی، ۹۲ واحد دروس پایه و اختصاصی و ۱۶ واحد کارآموزی در عرصه است. پس از آن نیز دانشجو موظف است ۲ سال طرح اجباری را در مراکز دولتی بگذراند که البته طی این دوره از حقوق و بیمه بهره‌مند است. دروس پایه و تخصصی این رشته در جدول زیر آمده‌اند.

دروس پایه و تخصصی  فیزیک عمومی، ریاضی عمومی، بهداشت عمومی، زبان تخصصی، تشریح، فیزیولوژی، آمار، آناتومی ۱ و ۲ و ۳، زیست شناسی سلولی، آسیب شناسی عمومی، آشنایی با فناوری نوین اطلاعات، کمک‌های اولیه و مراقبت از بیمار در بخش پرتوشناسی، تشریح استخوان و مفاصل، اصطلاحات پرتوشناسی و ترمینولوژی پزشکی، فیزیک پرتوها، فیزیک پرتوشناسی تشخیصی، رادیوبیولوژی و حفاظت در برابر پرتوهای یونیزان، روش‌های پرتونگاری ۱ و ۲ و ۳، رادیوگرافی با ماده حاجب، اصول تاریک‌خانه، نگهداری و تعمیرات مقدماتی دستگاه‌های رادیولوژی، ارزیابی تکنیکی فیلم‌های پرتونگاری، آشنایی با ساختمان و ویژگی‌های مواد کنتراست‌زا در تصویربرداری پزشکی، روش‌های پرتونگاری اختصاصی، ارزیابی تصاویر پزشکی ۱ و ۲، تصویربرداری با امواج فراصوتی در پزشکی، اصول فیزیکی سیستم‌های توموگرافی کامپیوتری، تکنیک‌ها و جنبه‌های بالینی توموگرافی کامپیوتری، اصول فیزیکی سیستم‌های تصویربرداری MRI، تضمین و کنترل کیفی روشهای تصویربرداری پزشکی، سمینار ۱ و ۲، کارآموزی ۱ و ۲ و ۳ و ۴

توانمندی های لازم برای رشته رادیولوژی

بسیاری از رشته‌های زیرگروه تجربی نیاز به پایه زیست و شیمی قوی دارند. اما رشته رادیولوژی علاوه بر این‌ها نیاز به دانش و علاقه کافی به دروس ریاضی و فیزیک نیز دارد چون با محاسبات در ارتباط است. مفاهیم فیزیک و محاسبات در حوزه فیزیک تشخیصی و فیزیک پرتوها اهمیت دارند. اهمیت زیست‌شناسی هم به واحدهای فیزیولوژی (متابولیسم بدن)، آناتومی (ساختار بدن) و پاتولوژی (آسیب‌شناسی بدن) بر می‌گردد. مهمترین توانمندی‌های روحی که باید برای ورود به رشته رادیولوژی داشته باشید، صبر، توانایی برقراری ارتباط با افراد، پشتکار  و روحیه تحقیق برای مطالعه دائم تکنیک‌ها و دستگاه‌های جدید و به روز هستند چون این رشته به دانش و دقت بالا نیاز دارد.

یک کارشناس خوب باید بیمار را درباره روش انجام کار، خطرات و مضرات احتمالی آگاه کند و برای کار در مراکز درمانی صبور و دلسوز باشد و همواره شرایط بیمار را در الویت قرار دهد. همانطور که گفته شد دانش و مهارت بالای شما در کار، تضمین‌کننده میزان درآمد و اشتغال خواهند بود. کارشناس رشته رادیولوژی باید در زمینه‌های زیر دارای تخصص و توانایی کافی باشد:

  • سی‌تی‌اسکن
  • تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (ام‌آرآی)
  • ماموگرافی (ویژه کارشناسان خانم)
  • رادیولوژی قلب و عروق (قلب و گردش خون)
  • میلوگرافی ویژه تصویربرداری‌های نخاعی
  • رادیولوژی قفسه سینه (قلب و ریه‌ها)
  • رادیوگرافی‌های ساده و اختصاصی
  • رادیولوژی اورژانس
  • هیستروسالپینوگرافی (ویژه کارشناسان خانم)
  • رادیولوژی دستگاه گوارش
  • گرافی‌های رنگی با ماده کنتراست
  • رادیولوژی دستگاه تناسلی (دستگاه تناسلی و ادرای)
  • رادیولوژی عضلانی اسکلتی
  • PET Scan ویژه تصویربرداری از تومورهای سرطانی
  • آنژیوگرافی
  • رادیولوژی کودکان (تصویربرداری از کودکان)
  • رادیولوژی سر و گردن
  • نورورادیولوژی (سیستم عصبی، مغز، سر، گردن و ستون فقرات)
  • گرافی دهانی و دندانی
  • به دست آوردن تراکم استخوانی

شاید برخی افراد نگران خطرات کار با پرتوی ایکس باشند که چندان درست نیست. درد وران کارشناسی اندازه‌گیری دوز، حفاظت در برابر پرتو و اثرات زیستی آن به خوبی آموزش داده می‌شوند و از طرف دیگر در بخش، تجهیزات حفاظتی مانند روپوش، شیلد و پارابن‌های سربی استفاده می‌شوند که سلامت پرسنل و کارشناس رادیولوژی را تأمین می‌کنند. بنابراین باز هم دانش و مهارت شما در استفاده از این تجهیزات، ضامن سلامتی شما خواهند بود. همچنین میزان دوز دریافتی کارشناس، باید به صورت دو ماه یکبار سنجیده شود تا خطرات احتمالی به حداقل ممکن برسند. پس اگر در جایی کار کنید که این موارد رعایت می‌شوند، هیچ جای نگرانی وجود ندارد.

یک سری شرایط عمومی و جسمانی برای پذیرش در این رشته ضرورت دارند که در دفترچه کنکور سراسری ذکر شده‌اند. در صورت مشکلات فیزیکی زیر، داوطلب نمی‌تواند وارد رشته رادیولوژی شود:

  • سالم نبودن انگشتان شست دست
  • بیش از سه انگشت نقص عضو
  • نقص عضو بیش از یک گوش و یک چشم

داوطلبانی با نقص عضو خارج از این موارد (حداکثر سه انگشت دست، پای مصنوعی اما با توانایی حرکت، نقص عضو یک گوش و یک چشم)، در این رشته پذیرفته نمی‌شوند.

رتبه قبولی در رادیولوژی

با توجه به قبولی‌های سال‌های گذشته میانگین رتبه قبولی در رشته رادیولوژی در تهران، رتبه ۲۵۰۰ است. به طور مثال در مورد دانشگاه‌های علوم پزشکی شهید بهشتی و ایران، داوطلبان تا رتبه ۴۵۰۰ (بر اساس مناطق ۳ گانه) در سال‌های قبل پذیرش گرفته‌اند. هر سال با توجه به میزان تقاضا، مقدار ظرفیت‌ها و نوع انتخاب رشته داوطلبان کنکور، رتبه‌های قبولی در همه رشته‌ها تغییر می‌کنند، بنابراین تلاش کنید که نسبت به سال‌های قبل درصد بالاتری از آخرین رتبه قبولی در رشته رادیولوژی را داشته باشید و مقداری حاشیه امنیت برای خود ایجاد کنید.

ادامه تحصیل در رشته رادیولوژی

در انتخاب رشته رادیولوژی باید به یاد داشته باشید که تکنولوژی پرتوشناسی جزو ۱۱ رشته‌ای است که طرح اجباری دارند و بعد از فارغ‌التحصیلی باید حدود ۲ سال در بخش دولتی، طرح اجباری نیروی انسانی را بگذرانید. در برخی شرایط خاص نیز دانشجو از گذراندن طرح معاف می‌شود. این رشته در مقطع کاردانی و کارشناسی فاقد گرایش است. پس از اتمام کارشناسی رشته رادیولوژی می‌توانید در مقطع کارشناسی ارشد یکی از گرایش‌های زیر ادامه تحصیل دهید:

  • فيزيك پزشكي
  • آمار زیستی
  • اپیدمیولوژی
  • اقتصاد بهداشت
  • انفورماتیک پزشکی
  • ارزیابی فناوری سلامت
  • فناوری تصویربرداری پزشکی
  • رادیوبیولوژی و حفاظت پرتویی
  • علوم تشریحی (آناتومی)
  • مهندسی پزشکی (زیست مواد، بیوالکتریک)
  • نانوتکنولوژی
  • زيست فناوري پزشكي
  • تاریخ علوم پزشکی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • ژورنالیسم پزشکی
  • رفاه اجتماعی
  • مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • تکنولوژی آموزشی در علوم پزشکی

سه گرایش فیزیک پزشکی، تصویربرداری پزشکی و رادیوبیولوژی از نظر بازار کار شرایط بهتری دارند. اما ادامه تحصیل در این رشته لزوما با بازار کار و درآمد بهتر مرتبط نیست. علاقه به پژوهش، گسترش اطلاعات، کار روی یک زمینه تخصصی‌تر و فعالیت آکادمیک، دلایل بهتری برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر رادیولوژی هستند. یکی از جذابیت‌های ادامه رشته رادیولوژی کار در حیطه پرتو درمانی، برای درمان سرطان و پزشکی هسته‌ای است.

بازار کار رادیولوژی

رادیولوژی هنوز در دانشگاه آزاد ارائه نمی‌شود و این کمتر بودن پذیرش، از مزایای رشته رادیولوژی نسبت به سایر رشته‌های پیراپزشکی است. تا سال جاری، حدودا ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر از طریق کنکور سراسری در دوره روزانه در دانشگاه‌های علوم پزشکی و پردیس خودگردان وارد این رشته می‌شوند. دانشگاه علوم پزشکی ارتش نیز مردان داوطلب رشته رادیولوژی را به صورت بورسیه پذیرش می‌کند. با توجه به این سطح از ظرفیت، به نظر می‌رسد نه تنها بازار کار این رشته تا چند سال آینده اشباع نمی‌شود، بلکه افزایش سطح بهداشت، افزایش جمعیت و محدودیت ساعت کاری مجاز در ماه برای کارشناسان رادیولوژی، موجب افزایش نیاز به فارغ‌التحصیلان این رشته خواهد بود.

کارشناس رشته رادیولوژی می‌تواند در زمان کوتاهی وارد بازار کار شده و در بیمارستان‌های دولتی یا خصوصی، کلینیک‌ها، درمانگاه‌ها، مطب‌ها و مراکز تصویربرداری که کار رادیولوژی، رادیوایزوتوپ و سی‌تی‌اسکن، ماموگرافی (کارشناس‌های خانم)، هیستروسالپینگوگرافی (کارشناس‌های خانم)، میلوگرافی (تصویربرداری از کانال نخاعی)، گرافی‌های رنگی (با ماده کنتراست) آنژیوگرافی، گرافی‌های دهانی و دندانی و به دست آوردن تراکم استخوان انجام می‌دهند، مشغول به کار شود. یک کارشناس رشته رادیولوژی می‌تواند در بخش درمانی مانند رادیوتراپی، سنگ شکن کلیه و مجاری ادراری هم فعالیت کند.

سونوگرافی مربوط به رشته رادیولوژی نیست، هرچند واحدی تحت عنوان سونوگرافی را می‌خوانند ولی به دلیل حساسیت کار و تخصصی بودن، متخصصان رادیولوژی این کار را انجام می‌دهند. فارغ التحصیلان مقطع کاردانی رشته تکنولوژی پرتوشناسی هم می‌توانند به عنوان کاردان تصویربرداری، مسئول آماده‌سازی دستگاه‌های مختلف رادیوگرافی، انجام عمل رادیولوژی، ظهور و ثبت کلیشه‌های رادیوگرافی در بخش‌های رادیولوژی مراکز درمانی فعالیت کنند. از دیگر مشاغل جذاب این رشته، بازرس کار با اشعه ایکس در دانشگاه‌های علوم پزشکی و سازمان‌های انرژی اتمی هستند.

کار در این رشته همیشه هست و حقوقی تحت عنوان حق اشعه نیز به کارشناسان پرداخت می‌شود. صحبت از میزان درآمد این رشته نشدنی است چون بر اساس زمینه کاری، محل اشتغال، میزان مهارت و فعالیت خودتان، درآمد رشته رادیولوژي بازه گسترده‌ای دارد. اشتغال در زمینه‌های پردرآمدتر این رشته مثل ام‌آر‌آی، مهارت و دانش بالا دارد و به همین دلیل بازار کار آن محدودتر است. بنابراین کسانی ک تخصص این کار را دارد، قطعا به درآمد خوبی خواهند رسید. در صورت ادامه تحصیل در مقاطع بعدی، می‌توانید در بخش آموزش به عنوان استاد دانشگاه فعالیت کنید. بعضی از فارغ‌التحصیلان نیز در کنار یک متخصص رادیولوژی (یکی از تخصص‌های رشته پزشکی)، مرکز رادیولوژی یا تصویربرداری تأسیس می‌کنند و از این طریق درآمد بسیار بالایی خواهند داشت. دریافت مجور تأسیس مرکز تصویربرداری، نیاز به جذب سرمایه و همراهی حداقل ۵ کارشناس و ۱ متخصص رادیولوژی دارد.

سخن پایانی درباره انتخاب رشته رادیولوژی

رشته رادیولوژی یا پرتوشناسی از جمله رشته‌های بیمارستانی در زیرشاخه‌های رشته تجربی است که در تشخیص بیماری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و کاربردهای درمانی نیز دارد. به طور کلی وظایف یک کارشناس رادیولوژی عکس‌برداری از بدن بیمار، تنظیم و نگهداری تجهیزات رادیوگرافی، مراقبت از بیماران در برابر اشعه در هنگام تصویربرداری، آماده کردن دستگاه تصویربرداری، رادیوگرافی و تهیه گزارش تصویربرداری برای پزشک هستند. با توجه به محیط کار و ارتباط مداوم با بیماران، باید ویژگی‌هایی مثل صبر، قدرت برقراری ارتباط با افراد و پشتکار انجام کارهای یکنواخت و شیفت‌های بیمارستانی را داشته باشید. این کار به دانش بالا و به روز نیاز دارد تا از آسیب به بیمار و خود کارشناس یا ساری پرسنل جلوگیری شود.

از آنجایی که این رشته در زیرگروه ۱ تجربی قرار دارد، باید روی دروس زیست و شیمی برای آشنایی با عملکرد و ساختار بدن و روی فیزیک و ریاضی برای انجام محاسبات و کار با پرتو، بیشتر کار کنید و از طرف دیگر، زمین‌شناسی ضریب و تأثیری در رتبه و قبولی این رشته ندارد. رتبه لازم برای قبولی در رشته رادیولوژی، به منطقه و سهمیه داوطلب و دانشگاه مورد نظر بستگی دارد.

بازار کار این رشته در حال حاضر بسیار خوب است و می‌توانید در مراکز درمانی و تصویربرداری کار کنید. امکان ادامه تحصیل در این رشته در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری وجود دارد. رشته‌های دیگر زیرگروه تجربی را هم می‌توانید از طریق لینک‌های زیر مطالعه کنید:

Share on whatsapp
Share on telegram
مقالات و نشریه‌های مجموعه مدارس سلام

رشته رادیولوژی – دروس، بازار کار و درآمد

جهت دانلود این مقاله به صورت فایل کلیک کنید

جهت دریافت اطلاعیه ها و اخبار مجموعه مدارس سلام شماره تماس یا ایمیلتان را وارد کنید

لطفا شماره موبایل خود را وارد نمائید