1%

salamsch.com

معرفی رشته مهندسی نفت

معرفی کامل رشته مهندسی نفت و بازار کار آن

کشور ما در یکی از مناطق نفت‌خیز جهان واقع شده و به همین دلیل شرکت‌های نفت، با درآمدهای سرشار نفتی خود، همواره فرصت‌های شغلی جذابی را پیش‌روی فارغ‌التحصیلان رشته مهندسی نفت قرار می‌دهند و این امر، در کنار سایر مزیت‌های این رشته، موجب علاقه‌مندی بسیاری از داوطلبان کنکور به رشته مهندسی نفت شده است. در این مطلب، با رشته مهندسی نفت آشنا می‌شویم و به پرسش‌هایی که ممکن است درباره این رشته تحصیلی برایتان پیش آمده باشد، پاسخ می‌دهیم.

معرفی رشته مهندسی نفت

رشته مهندسی نفت با فرایند اکتشاف و استخراج نفت و گاز سر و کار دارد و در کنار مهندسی معدن و زمین‌شناسی، یکی از رشته‌های مرتبط با علوم زمین  و از شاخه های رشته ریاضی فیزیک است. توسعه تجهیزات استخراج نفت و گاز، برنامه‌ریزی برای حفاری در میادین نفتی و گازی، توسعه روش‌های تزریق آب، مواد شیمیایی، گازها یا بخار به مخازن نفت و نصب، بهره‌برداری و نگهداری از تجهیزات میادین نفتی نمونه‌هایی از کارهایی هستند که یک مهندس نفت انجام می‌دهد.

توانایی‌های‌ لازم‌ رشته مهندسی نفت

توانایی‌های‌ لازم‌ رشته مهندسی نفت

توانایی‌های لازم برای تحصیل در رشته مهندسی نفت را می‌توان در ۳ دسته مهارت‌های درسی، مهارت‌های فنی و مهارت‌های نرم گنجاند. از طرفی شرایط کاری و آینده شغلی این رشته راهم باید در نظر بگیرید.

مهارت های درسی

قبل از هرچیز، دانشجوی رشته مهندسی نفت باید در دوران دبیرستان در دروسی مانند زمین‌شناسی، شیمی، ریاضی و فیزیک توانا و به آن‌ها علاقه‌مند باشد، زیرا این دروس اساس رشته مهندسی نفت هستند. گرچه آشنایی با زبان انگلیسی برای دانشجویان مهندسی نفت کافی است، اما هرچه در این زمینه تسلط آن‌ها بیشتر باشد، می‌توانند منابع درسی را راحت‌تر مطالعه کنند و برای ادامه تحصیل و حتی کار شانس‌های بیشتر و بهتری داشته باشند.

مهارت های فنی

دانشجوی مهندسی نفت باید قدرت تحلیل بالا، مهارت‌های محاسباتی و تحلیلی مناسبی داشته باشد. همچنین، توانایی کار با کامپیوتر و نرم‌افزارهای کامپیوتری یکی دیگر از توانایی‌های لازم برای تحصیل در رشته مهندسی نفت است. از آنجا که مهندسان نفت در میادین نفتی مشغول به کار می‌شوند، رشته مهندسی نفت مناسب کسانی است که اولاً دارای مهارت‌های فنی و حل مسئله باشند.

علایق و اهداف کاری

علاقه به کار در محیط‌های مرتبط با رشته‌های مهندسی نفت و قدرت تحمل شرایط سخت را هم جزو احتمالات لازم برای مرحله کار در این رشته در نظر بگیرید. به عنوان فردی که در صنعت نفت شاغل است، باید مهارت بالایی در‌ کار گروهی، مسئولیت‌پذیری، نظم و توانایی کار تحت فشار را داشته باشید. یک مهندس نفت ممکن است مدت زیادی را دور از خانواده سپری کند که طبیعتاً کار آسانی نیست. کسانی که توانایی مدیریت و تسلط بر روحیه خود را دارند و می‌توانند در شرایط کاری دشوار از نظر روحی و جسمی فعالیت کنند، افراد مناسب‌تری برای این رشته هستند.

مهندسی نفت بدون کنکور

انتخاب مهندسی نفت در کنکور سراسری

برای انتخاب رشته مهندسی نفت مانند سایر رشته های مهندسی، باید در دبیرستان رشته ریاضی  بخوانید و در کنکور ریاضی یا شرکت کنید. برای آشنایی با آینده سایر رشته‌های ریاضی می‌توانید نگاهی به مطلب شغل های رشته ریاضی بیندازید.

مهندسی نفت بدون کنکور

در سال‌های اخیر بسیاری از رشته‌های دانشگاهی از جمله مهندسی نفت در واحدهای پردیس خودگردان، فنی حرفه‌ای، موسسات غیر انتفاعی و دانشگاه آزاد پذیرش بدون کنکور دارند. دانش‌آموز باید برای این نوع پذیرش به صورت جداگانه ثبت نام انجام بدهد و برای دوره تحصیل خود شهریه پرداخت کند. پذیرش بدون کنکور صرفا بر اساس سوابق تحصیلی انجام می‌شود بنابراین اگر به فکر این نوع پذیرش هستید، حسابی برای نمرات خوب در طول دوره متوسطه دوم تلاش کنید. از شرایط این رشته می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • داشتن گواهینامه پایان پیش‌دانشگاهی یا مدرک دیپلم نظام قدیم
  • داشتن مدرک کارشناسی ناپیوسته یا کاردانی برای داوطلبان از شاخه‌های کاردانش و فنی‌حرفه‌ای
  • مهلت دریافت گواهینامه و مدارک پایان تحصیل برای متقاضیان در حال تحصیل در مقاطع کاردانی یا پیش دانشگاهی تا آخر شهریور ماه ۱۴۰۱

برای دیدن لیست رشته‌های پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی در دانشگاه آزاد، به مطلب رشته های بدون کنکور دانشگاه آزاد مراجعه کنید.

گرایش های رشته مهندسی نفت

گرایش های‌ مختلف‌ مهندسی‌ نفت‌

طبق آخرین بازنگری شورای عالی برنامه‌ریزی عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، رشته مهندسی نفت در مقطع کارشناسی ۴ گرایش دارد.

مخازن هیدروکربوری

مهندسان مخازن ویژگی‌های مخازن را برای بازیابی نفت یا گاز از ذخایر زیرزمینی تعیین می‌کنند. آن‌ها همچنین روش‌هایی را برای به دست آوردن بیشترین نفت یا گاز از مخازن ارائه می‌کنند.

بهره‌برداری از منابع نفت

مهندسان بهره‌برداری بعد از اتمام حفاری وارد بازی می‌شوند. آن‌ها بر تولید نفت و گاز چاه ها نظارت می‌کنند و راه‌هایی برای افزایش تولید و بهره‌برداری پیشنهاد می‌دهند.

حفاری و استخراج نفت

مهندسان حفاری راه چاه‌های گاز یا حفاری نفت را پیدا می‌کنند و اطمینان می‌دهند که فرایند حفاری ایمن، کارآمد و با کمترین آسیب به محیط‌زیست است.

اکتشاف نفت

مهندسان اکتشاف به وجود آمدن نفت و جریان نفت یا گاز را در لایه‌های زمین بررسی می‌کنند و از این طریق به اکتشاف نفت می‌پردازند.

ادامه تحصیل در رشته مهندسی نفت

امکان ادامه تحصیل برای رشته مهندسی نفت در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری وجود دارد. خوشبختانه، امروزه دانشگاه‌های برتر داخلی دوره‌های تحصیلات تکمیلی را برای گرایش‌های مختلف مهندسی نفت، که در بخش‌های قبل به آن‌ها اشاره کردیم، فراهم کرده‌اند. ادامه تحصیل امکان اشتغال در بازار کار در صنایع نفت و گاز را افزایش می‌دهد و می‌تواند مسیری برای ورود فارغ‌التحصیلان مهندسی نفت به حوزه پژوهش و تدریس باشد.

چارت دروس دانشگاهی مهندسی نفت

دروس دانشگاهی مهندسی نفت

با توجه به انواع گرایش‌ها، دروس دانشگاهی رشته مهندسی نفت در گرایش‌های مختلف متفاوت هستند. در جدول زیر دروس عمومی و مشترک گرایش‌های مختلف رشته مهندسی نفت را مشاهده می‌کنید.

دروس عمومی مهندسی نفتمهارت های زندگی، آشنایی با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تربیت بدنی، زبان و ادبیات فارسی، زبان خارجی، دانش خانواده، اندیشه اسلامی، اخلاق کاربردی، تفسیر موضوعی نهج‌البلاغه، تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی
دروس مشترک گرایش های مهندسی نفتریاضی عمومی، معادلات دیفرانسیل، کامپیوتر و کاربرد آن در مهندسی نفت ریاضیات مهندسی، فیزیک آزمایشگاه، فیزیک، شیمی عمومی، شیمی آلی و آزمایشگاه، زمین‌شناسی عمومی، شیمی عمومی، آزمایشگاه شیمی عمومی

تعداد واحدهای دروس دانشگاهی گرایش‌های مختلف کاشناسی رشته مهندسی نفت تفاوت‌هایی دارند که در ادامه آن‌ها را به تفکیک گرایش‌ها ذکر کرده‌ایم.

دروس مهندسی نفت گرایش مخازن هیدروکربوری

  • دروس عمومی: ۲۰ واحد
  • دروس پایه: ۳۵ واحد
  • دروس اصلی: ۴۲ واحد
  • دروس تخصصی: ۳۱ واحد
  • دروس اختیاری: ۷ واحد
  • دروس کارآموزی و پروژه فارغ‌التحصیلی: ۵ واحد

دروس مهندسی نفت گرایش بهره‌برداری از منابع نفت

  • دروس عمومی: ۲۰ واحد
  • دروس پایه: ۳۵ واحد
  • دروس اصلی: ۴۹ واحد
  • دروس تخصصی: ۲۵ واحد
  • دروس اختیاری: ۶ واحد
  • دروس کارآموزی و پروژه فارغ‌التحصیلی: ۵ واحد

دروس مهندسی نفت گرایش حفاری و استخراج نفت

  • دروس عمومی: ۲۰ واحد
  • دروس پایه: ۳۵ واحد
  • دروس اصلی: ۴۴ واحد
  • دروس تخصصی: ۳۱ واحد
  • دروس اختیاری: ۵ واحد
  • دروس کارآموزی و پروژه فارغ‌التحصیلی: ۵ واحد

دروس مهندسی نفت گرایش اکتشاف نفت

  • دروس عمومی: ۲۰ واحد
  • دروس پایه: ۳۶ واحد
  • دروس اصلی: ۳۹ واحد
  • دروس تخصصی: ۳۴ واحد
  • دروس اختیاری: ۴ واحد
  • دروس کارآموزی و پروژه فارغ‌التحصیلی: ۵ واحد
داشنگاه های برتر رشته مهندسی نفت

دانشگاه های برتر رشته مهندسی نفت

در سال‌های اخیر، تعداد دانشگاه‌هایی که رشته مهندسی نفت را ارائه می‌دهند افزایش یافته است. از دانشگاه‌های برتر برای تحصیل در رشته مهندسی نفت،‌ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دانشگاه تهران
  • دانشگاه شیراز
  • دانشگاه صنعت نفت
  • دانشگاه صنعتی اصفهان
  • دانشگاه صنعتی امیرکبیر
  • دانشگاه فردوسی مشهد

بازار کار رشته مهندسی نفت

یکی از مزایای رشته مهندسی نفت تعداد کمتر فارغ‌التحصیلان آن نسبت به سایر رشته‌های مهندسی است. این امر در کنار اهمیت راهبردی نفت و درآمد بالای شرکت‌های نفتی، بازار کار مناسبی را برای مهندسان نفت ایجاد کرده است. شرکت‌های نفتی همواره در حال اکتشاف و استخراج نفت هستند و بهره‌برداری و نگهداری مخازن از فعالیت‌های تعریف‌شده و همیشگی آن‌هاست. این یعنی نیاز به مهندسان نفت در گرایش‌های مختلف همواره وجود دارد.

این نکته را نباید فراموش کرد که بازار کار این رشته، مانند همه رشته‌های دیگر، رقابتی است و علاوه بر تحصیل، مهارت‌های بازار کار نیز نقش مهمی در اشتغال فارغ‌التحصیلان مهندسی نفت ایفا می‌کنند. بخش نسبتاً کوچک‌تری از بازار کار رشته مهندسی نفت، مانند اغلب رشته‌ها، به شغل‌های دانشگاهی و پژوهشی اختصاص یافته است و معمولاً کسانی که دوره کارشناسی ارشد و دکتری را طی می‌کنند، شانس بیشتری برای فعالیت در این حوزه‌ها دارند.

درآمد رشته مهندسی نفت

درآمد و حقوق مهندسی نفت

در همه دنیا، درآمد مهندسان نفت در رتبه‌های بالای رشته‌های مهندسی است. محل کار اغلب مهندسان نفت در میادین نفتی و گازی است که یکی از دشواری‌های شغل‌ آن‌ها محسوب می‌شود و موجب شده درآمد و تسهیلات برای آن‌ها با توجه به سختی کار، افزایش قابل توجهی داشته باشد. از طرف دیگر، شرکت‌های نفتی معمولاً درآمد بالایی دارند و طبیعتاً انتظار می‌رود درآمد کارکنان آن‌ها نیز بیشتر باشد. در این بین داشتن دانش فنی بالا، مهارت‌آموزی از طریق دوره‌های کارآموزی در مراکز برجسته، داشتن مدرک تحصیلی بالاتر و تلاش و پشتکار نقش مهمی در افزایش حقوق فارغ‌التحصیلان رشته مهندسی نفت دارد.

آینده شغلی رشته مهندسی نفت

شاید شنیده باشد که در سال‌های آینده نفت از بین می‌رود و باید به دنبال جایگزین‌های آن باشیم. اما واقعیت این است که با تمام تلاش‌هایی که برای جایگزینی انرژی‌های جدید صورت گرفته، هنوز هم نفت و گاز نقش بسیار مهم و استراتژیکی در بازار انرژی دارند. جایگزینی انرژی‌های جدید شاید نیازمند زمان بیشتری است و برخی مزیت‌های استفاده از نفت و گاز همچنان قوی و بدون رقیب است. بدین ترتیب، می‌توان چنین گفت که در آینده هم نیاز به نفت و گاز و، در نتیجه، مهندسان نفت وجود خواهد داشت و بازار کار همواره پیشنهادهای جذابی را پیش روی متقاضیان این حوزه قرار می‌دهد. از طرفی، مهندسان نفت با یادگیری تکنیک‌ها و مفاهیم جدید می‌توانند مزیت رقابتی خود در بازار کار آینده را افزایش دهند و شانس اشتغال خود را، حتی با کم شدن استفاده از نفت و گاز، افزایش دهند.

مشاغل رشته مهندسی نفت

شغل های مرتبط با رشته مهندسی نفت

دایره عناوین شغلی مهندسی نفت نسبت به سایر رشته‌های مهندسی محدودتر است. اولین جایی که برا اشتغال مهندسان نفت به ذهن خطور می‌کند، شرکت‌‌های نفتی و پتروشیمی است که تعداد نسبتاً زیادی دارند. این شرکت‌ها را می‌توان در دسته‌های شرکت‌های زیرمجموعه شرکت ملی نفت، پالایشگاه‌های نفت و گاز، صنایع پتروشیمی، پخش فرآورده‌های نفتی، بورس انرژی، شرکت‌های خصوصی بالادستی و بازرگانی حوزه انرژی قرار داد. از شرکت‌هایی که یک فارغ‌التحصیل نفت می‌تواند به کارآموزی بپردازد و مشغول به کار شود، می‌توان به این موارد اشاره کرد:

  • شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران
  • شرکت ملی حفاری ایران
  • شرکت ملی صادرات گاز ایران
  • شرکت ملی گاز ایران
  • شرکت ملی مهندسی و ساختمان نفت ایران
  • شرکت ملی نفت ایران
  • شرکت ملی نفت‌کش ایران
  • شرکت مهندسی و توسعه نفت ایران
  • شرکت مهندسی و ساختمان صنایع نفت
  • شرکت‌های نفت ایرانول، بهران، پارس، پاسارگاد، خزر، سپاهان، فلات قاره ایران و مناطق مرکزی ایران
  • پالایشگاه های نفت تبریز، تهران و شیراز
  • شرکت نفت و گاز اروندان

علا.ه بر این موارد، فارغ‌التحصیلان مهندسی نفت می‌توانند در زمینه پژوهش و آموزش در دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌هایی مانند پژوهشگاه صنعت نفت مشغول به فعالیت شوند. ‌در حوزه ستادی نیز، وزارت نفت فارغ‌التحصیلان این رشته را جذب می‌کند.

سخن پایانی

مشاغل مرتبط با صنعت نفت در کشورهای نفت‌خیز از جمله ایران رونق بسیاری دارند. به همین دلیل داوطلبان بسیاری برای موقعیت شغلی خوب و اختصاصی متقاضی این رشته هستند. مهندسی نفت یکی از شاخه‌های دانشگاهی رشته ریاضی فیزیک است و برای موفقیت در آن باید به مباحث ریاضی، محاسبات، فیزیک، شیمی و زمین‌شناسی علاقه‌مند باشید. در اغلب شرکت‌های نفتی سطح بالای دانش زبان انگلیسی یک نیز یا دست کم مزیت محسوب می‌شود. این رشته در کنار سختی‌ها، امکان ادامه تحصیل، بازار کار و درآمد بسیار خوبی دارد که در این مقاله درباره آن‌ها به طور مفصل توضیح دادیم.

سوالات متداول

  1. از چه رشته‌ای می‌توان وارد صنعت نفت شد؟
    کاردانی یا کارشناسی رشته مهندسی نفت را می‌توانید از طریق تحصیل در رشته ریاضی در دبیرستان و شرکت در کنکور ریاضی انتخاب کنید یا در دوره‌های بدون کنکور دانشگاه آزاد ثبت نام کنید.
  2. مهندسی نفت چه گرایش هایی دارد؟
    این رشته در مقطع کارشناسی تا دکترا در ۴ گرایش مختلف مخازن، حفاری۷ بهره‌برداری و اکتشاف ارائه می‌شود.
  3. رشته مهندسی نفت مناسب چه کسانی است؟
    برای موفقیت در این رشته باید به دروس ریاضی، فیزیک، شیمی و مباحث مکانیک علاقه‌مند و در این دروس قوی باشید. همچنین بتوانید دوری از خانواده، کار در شرایطی که اغلب خارج از شهر و در شرکت‌های وابسته به نفت را تحمل کنید که ممکن است در دوره کاری خود با آن روبرو شوید.
Share on whatsapp
Share on telegram
مقالات و نشریه‌های مجموعه مدارس سلام

معرفی کامل رشته مهندسی نفت و بازار کار آن

جهت دانلود این مقاله به صورت فایل کلیک کنید

جهت دریافت اطلاعیه ها و اخبار مجموعه مدارس سلام شماره تماس یا ایمیلتان را وارد کنید

لطفا شماره موبایل خود را وارد نمائید