1%

salamsch.com

معرفی رشته برنامه نویسی

معرفی رشته برنامه نویسی ـ بازارکار و درآمد

وقتی روی موبایل و تبلت، اپلیکیشن‌های مورد علاقه خودتان را نصب می‌کنید، زمانی که با خوشحالی گوشی هوشمندتان را به جدیدترین نسخه اندروید یا iOS آپدیت می‌کنید، وقتی که از دستگاه خودپرداز برای انجام کارهای مالی استفاده می‌کنید، در واقع در حال استفاده از محصول کار برنامه ‌نویسی هستید. در این مقاله به معرفی رشته برنامه نویسی و انواع گرایش‌های آن پرداخته‌ایم و درباره راه‌های برنامه نویس شدن، انواع گرایش‌های این رشته و مشاغل مرتبط با آن، انتخاب رشته مناسب در دبیرستان برای برنامه‌نویس شدن، بازار کار و درآمد این رشته توضیح داده‌ایم.

آیا برای برنامه نویس شدن باید تحصیلات دانشگاهی داشت؟

حتما عبارت زبان برنامه نویسی را شنیده‌اید، علت این نام‌گذاری این است که مانند تمام زبان‌ها که برای برقراری ارتباط بین دو فرد ساخته شده‌اند، کدها در برنامه نویسی نیز، زبان انتقال اطلاعات بین انسان و ماشین هستند. اما شما باید علاوه بر آموختن الفبای این زبان، توانایی استفاده از آن‌ها جهت حل مسئله را نیز داشته باشید. به همین دلیل می‌توان گفت برنامه نویسی بیشتر یک مهارت است که می‌توانید بدون اینکه در رشته خاصی تحصیلات دانشگاهی داشته باشید آن را کسب کنید. عناصر اصلی موفقیت در این مهارت، در واقع علاقه و پشتکار هستند و یکی از بزرگترین مزایای یادگیری کدنویسی این است که بسیاری از مشاغل مرتبط، نیازی به مدرک ندارند.

اگر سری به سایت‌های کاریابی بزنید یا تحصیلات برنامه‌نویس‌ها ارشد در شرکت‌های بزرگ مانند گوگل را بررسی کنید خواهید دید که نقش تحصیلات در استخدام یک برنامه نویس شدن چندان زیاد نیست، بلکه مهارت و تخصص حرف اول را می‌زنند. با تمام این‌ها، تحصیل در رشته مرتبط هم کار شما را برای اشتغال، خصوصا در مراکز دولتی، راحت‌تر خواهد کرد و هم از این طریق زمینه علمی و آکادمیک لازم را کسب می‌کنید. در دانشگاه با اساتید آشنا خواهید شد و شبکه‌ای از دوستان برنامه نویس دارید که احتمالا در آینده به گسترش کار شما کمک می‌کنند.

از طرفی شاید علاقه‌ند باشید که از مزایای اجتماعی ادامه تحصیل استفاده کنید یا دوره سربازی کوتاه‌تر برای شما مهم باشد که همگی این موارد می‌توانند دلایل مهمی برای تحصیلات دانشگاهی باشند. گرایش‌های مختلف رشته‌های دانشگاهی مهندسی کامپیوتر و علوم کامپیوتر ارتباط نزدیک‌تری با برنامه نویسی دارند اما رشته‌های دیگری مانند مهندسی فناوری اطلاعات و مهندسی برق هم واحدهای برنامه نویسی مرتبط با کار تخصصی خود را می‌گذرانند.

برنامه نویسی از رشته ریاضی

تفاوت کدنویسی و برنامه نویسی چیست؟

در ادامه معرفی رشته برنامه نویسی شاید لازم باشد تفاوت آن را با کدنویسی روشن کنیم. همانطور که گفته شد، کدها مانند الفبا برای زبان برنامه نویسی هستند. از این رو، برخی از متخصصان بین کد نویسی و برنامه نویسی تفاوت قائل می‌شوند و اعتقاد دارند که هر برنامه نویس یک کد نویس است اما هر کد نویس لزوما یک برنامه نویس نیست. کد نویسی را می‌توان تنها یک بخش از برنامه نویسی در نظر گرفت. نتیجه کار کدنویسی مجموعه‌ای از دستورات هستند اما برنامه نویسی، حوزه گسترده‌تری مانند ایجاد یک برنامه، اپلیکیشن یا ساخت یک وبسایت را شامل می‌شود. کد نویسی شامل کار با زبان ۰ و ۱ کامپیوتری و تبدیل ارتباطات یا دستورات انسانی به زبان ماشین است.

یک کد نویس بر روی زبان‌های برنامه نویسی مختلفی مانند جاوا، سی شارپ، پایتون، R و غیره کار می‌کند. این زبان‌ها با ارائه دستورالعمل‌ها به کامپیوتر، به ایجاد و اجرای برنامه‌ها کمک می‌کنند. کد نویسی مانند نوشتن انشا است که می‌توان آن را در ساده‌ترین برنامه‌ها مانند نوت‌پد انجام داد. اما برنامه نویسی نیازمند برنامه‌های تخصصی‌تری برای آنالیز نتایج است.

برنامه نویسی فرآیند طراحی و ساخت یک برنامه قابل اجرا برای به رسیدن به نتیجه محاسباتی خاص یا انجام یک کار خاص است. برنامه نویس وظیفه دارد که مشکلات موجود در کدها را تجزیه و تحلیل کرده و برای حل آن‌ها راه حل پیشنهاد کند. بنابراین باید علاوه بر دانش کد نویسی، تسلط گسترده‌تری روی ریاضیات، پیاده‌سازی الگوریتم‌ها و حل مسئله داشته باشد. برنامه‌ریزی برای تولید محصول مورد نظر (مثل اپلیکیشن، سایت، نرم‌افزار)، طراحی و مدلسازی، به کارگیری و پشتیبانی از محصول نهایی و پردازش داده‌ها و مدیریت پروژه، رشته فرآیندهایی هستند که برنامه‌نویسان را درگیر می‌کنند.

برای برنامه نویسی باید وارد چه رشته ای شد؟

یکی از سردرگمی‌های دانش‌آموزان این است که برای برنامه نویس شدن چه رشته‌ای انتخاب کنند. برای شروع مطالعه آکادمیک در رشته برنامه نویسی در دبیرستان باید وارد شاخه ریاضی شوید یا در هنرستان (رشته فنی و حرفه‌ای یا کار و دانش) درس بخوانید. در شاخه فنی و حرفه‌ای، رشته شبکه و نرم افزار رایانه و در شاخه کار و دانش امکان انتخاب رشته‌های برنامه نویسی پایگاه داده، تولید و توسعه پایگاه‌های اینترنتی و برنامه‌نویسی بازی‌های رایانه‌ای وجود دارند. توانمندی‌های فنی برای جذب در بازار کار، مانند برنامه نویسی رایانه‌ای، کار با پایگاه داده و کار با نرم‌افزارها از جمله مباحثی هستند که در رشته برنامه نویسی در دبیرستان آموزش داده می‌شوند.

به یاد داشته باشید که اگرچه شما بدون خواندن برنامه نویسی در رشته ریاضی هم می‌توانید کد نویسی انجام بدهید، اما اگر قصد ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر را دارید یا به پژوهش و آموزش علاقه‌مند هستید، باید بدانید که مباحث تخصصی نرم‌افزار و هوش مصنوعی، نیاز به پایه قوی ریاضی، قدرت حل مسئله و توانایی طراحی دارند. در نهایت انتخاب رشته به توانمندی‌ها، اهداف و مسیری بستگی دارد که برای خودتان در نظر گرفته‌اید و شاید بهتر باشد از مشاوره استفاده کنید تا به تصمیم شخصی دقیق‌تری برسید.

این دو مقاله در مورد مشاوره تحصیلی به شما کمک خواهند کرد: مشاوره تحصیلی در دبیرستان و چگونه مشاور تحصیلی انتخاب کنیم؟

رشته برنامه نویسی

معرفی رشته برنامه نویسی در دبیرستان

در دو شاخه فنی حرفه‌ای و و کاردانش، دروس مرتبط با برنامه نویسی گذرانده می‌شوند تا دانش‌آموزان با مهارت‌های اساسی و ابتدایی این مهارت آشنا شوند. دانش‌آموزان این رشته‌ها پس از پایان دوره در دبیرستان و بدون گذراندن دوره پیش‌دانشگاهی، می‌توانند در مقطع کاردانی در رشته‌های مرتبط با برنامه نویسی مانند نرم‌افزار، سخت‌افزار و IT ادامه تحصیل بدهند و هیچ‌گونه محدودیتی برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر و اشتغال ندارند. اما در ادامه خواهیم گفت که ورود به دنیای برنامه نویسی از طریق رشته ریاضی چه مزایایی دارد.

برای انتخاب رشته موفق سری به این مقالات نیز بزنید: راهنمای جامع انتخاب رشته نهم و شناسایی علاقه و استعداد دانش‌آموز در انتخاب رشته

برای برنامه نویسی در دبیرستان درس بخوانیم یا هنرستان؟

همانطور که گفته شد، دانش‌آموزانی که دوره متوسطه اول را به پایان می‌رسانند و علاقه‌مند به فعالیت در حیطه برنامه‌نویسی هستند، دو انتخاب متفاوت پیش ‌رو دارند: دبیرستان و هنرستان. شاید در نگاه نخست چنین به نظر برسد که اگر کسی در مقطع متوسطه دوم رشته برنامه نویسی هنرستان (یکی از دو شاخه فنی حرفه‌ای یا کاردانش) را برگزیند، زودتر به دنیای برنامه‌نویسی پا می‌گذارد و برنامه‌نویس بهتری خواهد شد. اما این تصور لزوماً صحیح نیست و واقعیت چیز دیگری را نشان می‌دهد.
اگر سابقه اغلب برنامه‌نویسان سطح بالای شرکت‌های پیشروی دنیا را بررسی کنیم، می‌بینیم که ویژگی بارز این افراد تحصیل در مقاطع بالای دانشگاهی، داشتن چارچوب فکری مبتنی بر نظم ریاضیاتی، توانایی حل مسئله و قابلیت پیاده‌سازی الگوریتم‌های دشوار است. کسب این توانایی‌ها تا حد زیادی به تحصیلات دوران دبیرستان و دانشگاه برمی‌گردد.

برنامه نویسی در رشته ریاضی

دانش‌آموزان رشته ریاضی – فیزیک، از همان ابتدا با دروس ریاضی و فیزیک سر و کار دارند و به همین دلیل توانایی آن‌ها در حل مسئله و پیاده‌سازی نظام‌مند راه‌حل‌ها تقویت می‌شوند. هرچند کار در زمینه برنامه نویسی به رشته تحصیلی وابسته نیست، اما دانش‌آموزان رشته ریاضی-فیزیک، این فرصت ارزشمند را دارند که با ورود به رشته‌های متنوعی مانند مهندسی کامپیوتر، علوم کامپیوتر، مهندسی برق و سایر رشته‌های مرتبط با برنامه‌نویسی و فناوری و نیز تحصیل در دانشگاه‌های معتبر و ممتاز، بالاترین سطوح آموزشی را تجربه کنند. همچنین، آن‌ها می‌توانند با ورود به مقاطع تحصیلات تکمیلی، علاوه بر انجام پژوهش‌های لبه علم، فرصت همکاری با بهترین شرکت‌های دنیا را داشته باشند.

به همین دلیل است که به دانش‌آموزان توصیه می‌شود که اگر سودای رسیدن به قله‌های بلند موفقیت در برنامه نویسی را در سر می‌پرورانند، با ورود به رشته ریاضی- فیزیک و سپس گذراندن تحصیلات دانشگاهی، مسیر پیشرفت شغلی خود را هموار سازند.

بازار کار برنامه نویسی

بازارکار و مشاغل مرتبط با برنامه نویسی چه هستند؟

به دلیل تنوع در زبان‌های برنامه‌نویسی و کاربرد وسیع آن‌ها در مشاغل و فناوری، شغل‌های مرتبط با این رشته بسیار متنوع هستند. از طرفی ممکن است عناوین شغلی مرتبط با رشته برنامه نویسی به نظر مشابه یا کلی به نظر برسند اما در جزئیات تفاوت داشته باشند.

پیش‌بینی می‌شود که استخدام برنامه‌نویسان در کل دنیا از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۳۰، حدود ۱۰ درصد کاهش یابد اما علی‌رغم کاهش نرخ اشتغال، به طور میانگین در طول یک دهه، ایجاد سالانه حدود ۹۷۰۰ فرصت شغلی جدید برای برنامه نویسان پیش‌بینی می‌شود.

بهترین مشاغل برنامه نویسی بسته به علایق، تخصص، تجربه و اهداف شما متفاوت هستند. اگر دوست دارید مسائل پیچیده را تجزیه و تحلیل کنید، مهندسی سیستم‌های کامپیوتری می‌تواند مناسب باشد، زیرا این متخصصان سیستم‌ها و مشکلات شبکه را شناسایی و تصحیح می‌کنند. از طرف دیگر اگر جزئی‌نگر هستید، کنترل و تضمین کیفیت نرم افزار که هرگونه نقص و ناهماهنگی در نرم افزار را بررسی می‌کنند، گزینه خوبی است. در ادامه مبحث معرفی رشته برنامه نویسی لیست بهترین شغل‌ها برای یک برنامه نویس در سال ۲۰۲۱ و زبان برنامه نویسی مورد نیاز آن‌ها در جدول زیر آمده‌اند.

معرفی رشته برنامه نویسیزبان برنامه نویسی مورد نیاز
توسعه دهنده BackendJava, Ruby, Python, PHP, C#, Perl, C++
مهندس امنیت سایبریC, C++, Python, PHP, SQL
متخصص علم داده (دیتا ساینتیست)Python, JavaScript, R, C++, SQL
توسعه دهنده Front EndJavaScript, HTML, CSS
توسعه دهنده Full StackPython, C#, JavaScript, HTML, CSS
توسعه دهنده بازیC#, C++, Java, JavaScript, Python
توسعه دهنده اپلیکیشنPython, C#, C++, PHP, JavaScript
مدیر محصولRuby, C#, Python, Java
توسعه دهنده نرم افزارC++, Java, Python, Scala
توسعه دهنده اندرویدC, C++, Java, Python, Kotlin, C#, Corona, HTML, CSS, JavaScript
توسعه دهنده iOSObjective-C, Swift
تحلیلگر سیستمPython, Java, SQL
مهندس سیستم‌هاC, C++, Java
طراح UI/UXPython, Ruby, JavaScript

برخی از ساده‌ترین زبان‌های برنامه‌نویسی برای یادگیری، پایتون و روبی هستند که در انواع مشاغل کدنویسی استفاده می‌شوند. همه موقعیت‌های ذکر شده در بالا تا زمانی که دانش کدنویسی مناسبی داشته باشید قابل دسترسی هستند. راه‌های زیادی مانند کلاس‌های کد نویسی آنلاین، دوره‌های مجازی و پروژه محور برای به دست آوردن دانش کد نویسی وجود دارند.

رشته برنامه نویسی در دبیرستان

یکی از محبوب‌ترین راه‌ها برای یادگیری کد نویسی در حال حاضر، برنامه‌های آموزشی تحت عنوان بوت کمپ‌های کدنویسی هستند. بوت کمپ کدنویسی یک برنامه آموزشی با هدف آماده‌سازی افراد مبتدی برای یادگیری یک حرفه خاص طراحی شده است. گذراندن بوت کمپ حتی در جستجو و یافتن شغل به شما کمک می‌کند. اکثر بوت کمپ‌ها یک مشاور یا مربی شغلی دارند که متقاضیان را در طول برنامه راهنمایی کرده و آن‌ها در ادامه برای نوشتن رزومه و مصاحبه شغلی آماده می‌کنند.

بوت‌کمپ کدنویسی برای انواع شغل‌ها مانند مهندسی نرم‌افزار، طراحی UI/UX، مهندسی امنیت سایبری و بسیاری از موقعیت‌های دیگر وجود دارند. گذراندن بوت کمپ کد نویسی چند ماه تا یک سال طول می‌کشد اما شهریه بسیار کمتری در مقایسه با مدرک دانشگاهی غیر دولتی دارد. برای هریک از این مشاغل لازم نیست تمام زبان‌های برنامه نویسی را یاد بگیرید، اما آشنایی با آن‌ها می‌تواند در ایجاد دید وسیع، خلاقیت و نگاه چند بعدی به مسائل، بسیار مفید باشد.

در برخی از موقعیت‌های شغلی مانند طراح UI/UX و مدیر محصول، نیازی به یادگیری کدنویسی نیست با این حال، اگر می‌خواهید درآمد بالایی داشته باشید، شاید یادگیری کدنویسی، حتی در حد اصول اولیه لازم باشد زیرا مسیرهای شغلی بسیاری را به روی شما باز خواهد کرد.

در پایان لازم است بدانید که چیزی به نام بهترین زبان برنامه نویسی وجود خارجی ندارد. بهترین، با توجه به شرایط شما تعریف می‌شود. بنابراین برای پاسخ به این سوال که کدام زبان برنامه نویسی بهتر است باید بگوییم علاقه، درآمد مد نظر، امکان رشد، تنوع و وسعت بازار کار را در نظر بگیرید. توجه به آگهی‌های استخدام شرکت‌ها و استارتاپ‌ها، می‌توانند دید خوبی در این زمینه ایجاد کنند. البته یادتان باشد که نباید وسواس زیادی به خرج بدهید، چون یادگیری یک زبان برنامه نویسی، به آموختن بهتر سایر زبان‌ها نیز کمک می‌کند.

تفاوت کدنویسی و برنامه نویسی

درآمد برنامه نویسی چقدر است؟

شاید یکی از انگیزه‌های اصلی خیلی از افراد از ورود برنامه نویسی، درآمد بالای آن باشد. صحبت درباره درآمد و بازار کار برنامه نویسی به صورت کلی کار ساده‌ای نیست زیرا همانطور که گفته شد برنامه نویسی زمینه‌های مختلف کاری دارد و بر اساس اینکه با کدام زبان برنامه نویسی کار می‌کنید، چقدر روی کدنویسی تسلط دارید، سرعت کار شما چقدر است و چقدر به دنبال خلق ارزش و خدمات هستید، میزان درآمد متفاوت خواهد بود. در ایران حداقل درآمد این رشته هنگام شروع کار، از دو الی سه میلیون تومان (در زمان نوشتن این مقاله) متغیر است که اگر علاقه‌مند باشید و پیشرفت کنید، می‌توانید این مبلغ را تا سی میلیون تومان هم افزایش دهید، هرچند صحبت از حداکثر درآمد کار چندان دقیقی نیست، چون به میزانی که در کار خودتان نوآور باشید، درآمد بیشتری خواهید داشت. درآمد میانگین برنامه نویسی در دنیا نیز حدود ۶۸ هزار دلار در سال است. در جدول زیر متوسط درآمد سالیانه برخی از برنامه‌نویسی را در دنیا و سال ۲۰۲۱ مشاهده می‌کنید.

معرفی رشته برنامه نویسیمتوسط درآمد سالیانه در دنیا (دلار)
توسعه دهنده Full Stack۶۲۰,۱۳۰
برنامه نویس پایتون۳۰۰,۱۱۱
توسعه دهنده iOS۰۰۰,۱۲۰

سخن پایانی

برنامه نویسی کماکان در سال‌های بعد، متنوع‌ترین و پردرآمدترین رشته‌ها خواهد بود. اما موفقیت در این شغل، نیاز به پروش خلاقیت، قدرت حل مسئله و در عین حال کسب دانش لازم در محیط آکادمیک دارد. بنابراین انتخاب رشته ریاضی در دبیرستان و تقویت پایه دروس محاسباتی، راه خوبی برای تضمین یک برنامه‌نویس حرفه‌ای شدن در آینده هستند. برای برنامه نویس شدن باید از همین الان شروع کنید.

Share on whatsapp
Share on telegram
مقالات و نشریه‌های مجموعه مدارس سلام

معرفی رشته برنامه نویسی ـ بازارکار و درآمد

جهت دانلود این مقاله به صورت فایل کلیک کنید

جهت دریافت اطلاعیه ها و اخبار مجموعه مدارس سلام شماره تماس یا ایمیلتان را وارد کنید

لطفا شماره موبایل خود را وارد نمائید