المپیاد علوم کامپیوتر | مجموعه مدارس سلام

همه‌ی چیزهایی که باید درمورد المپیاد علوم کامپیوتر بدانید

زندگی این روزهای همه‌ی ما آ‌ن‌چنان با کامپیوترها گره خورده که شاید دیگر هیچ‌وقت و هیچ‌جا نتوانیم از هم جدا باشیم و زندگی کنیم. همین جذابیت کامپیوتر را برای همه بیشتر می‌کند و خیلی‌ها دل‌شان می‌خواهد از راز و رمزش هم سردر بیاورند و بدانند این همه کارایی و کاربردهای گوناگون از کجا می‌آید. شرکت در المپیاد علوم کامپیوتر یکی از راه‌های هم‌نشینی و یاد گرفتن زیروبم کامپیوترها است. شرکت کنندگان در المپیاد کامپیوتر به‌طور علمی و عملی با محاسبه، شمارش و… آشنا می‌شوند و مهارت بسیار زیادی در حل مسئله پیدا می‌کنند.

اگر درمورد المپیاد کامپیوتر کنجکاو و علاقه‌مند  هستید و می‌خواهید بیشتر درموردش بدانید تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

المپیاد علوم کامپیوتر چیست؟

المپیاد کامپیوتر یکی از مفهومی‌ترین المپیادها است و بیشتر از هرچیزی روی تقویت مهارت حل مسئله در دانش‌آموزان تاکید دارد. المپیاد علوم کامپیوتر بعد از ریاضی، پرطرفدارترین المپیاد به‌شمار می‌رود و هدفش گسترش علوم کامپیوتر در سطح دانش‌آموزان دبیرستانی و معلمان‌شان است.

برای شرکت در المپیاد کامپیوتر باید به ریاضی مخصوصا مباحثی مثل جبر، احتمال، ریاضیات گسسته و… مسلط باشید چون این‌ها مباحث پایه‌ی المپیاد کامپیوتر به‌حساب می‌آیند. همین موضوع باعث شده است عده‌ای از المپیاد کامپیوتر با نام المپیاد ریاضی و کامپیوتر یاد ‌کنند.

المپیاد جهانی کامپیوتر اولین بار در سال ۱۹۸۹ در بلغارستان برگزار شد. ایران هم از سال ۱۳۶۹ شروع به برگزاری این المپیاد را شروع کرد و در سال ۱۳۷۰ هم برای اولین بار تیمی برای شرکت در المپیاد جهانی اعزام کرد.

المپیاد علوم کامپیوتر چیست؟

چه کسانی می‌توانند در المپیاد علوم کامپیوتر شرکت کنند؟

دانش‌آموزان رشته‌های ریاضی فیزیک و کامپیوتر شاخه‌ی فنی حرفه‌ای و کار و دانش می‌توانند به فکر برنامه ریزی برای المپیاد علوم کامپیوتر باشند. به‌طور کلی این دانش‌آموزان می‌توانند در المپیاد علوم کامپیوتر شرکت کنند:

  • دانش‌آموزان سال دهم رشته ریاضی فیزیک که نمره‌ی درس ریاضی۱ بالای ۱۵ دارند.
  • دانش‌آموزان سال دوم رشته کامپیوتر شاخه‌ی فنی حرفه‌ای و کار و دانش که نمره‌ی درس ریاضی۱ بالای ۱۵ گرفته باشند.
  • دانش‌آموزان سال یازدهم رشته ریاضی که میانگین نمره‌ی درس‌های ریاضی۱ و۲ بالای ۱۵ کسب کرده‌ باشند.
  • دانش‌آموزان سال سوم رشته کامپیوتر شاخه فنی حرفه‌ای و کار و دانش که میانگین نمره‌ی درس ریاضی ۱و۲ بالای ۱۵ داشته باشند.

المپیاد علوم کامپیوتر شامل چه سرفصل‌هایی است؟

المپیاد علوم کامپیوتر ۴ سرفصل کلی دارد:

  1. ترکیبات
  2. گراف
  3. الگوریتم
  4. برنامه نویسی

درادامه توضیحات بیشتری درمورد هرکدام از این مباحث می‌دهیم تا آشنایی دقیق‌تری نسبت بهشان پیدا کنید.

  • ترکیبات

این سرفصل مربوط به شمارش است و هدفش پیدا کردن روش‌ها و فرمول‌هایی برای شمردن از راه‌های کوتاه‌تر است. مثلا در این مبحث قرار است به فرمول‌هایی برسید که بتوانید روزهای خاصی از سال را به‌کمکش بشمارید بدون این‌که نیاز به شمارش جزءبه‌جزء داشته باشید.

مباحث کلی ترکیبات عبارتند از: شمارش، استقرا, احتمال، اصل لانه کبوتری و اصل شمول و عدم شمول.

  • گراف

نظریه‌ی گراف یکی از نظریه‌های مربوط به ریاضیات گسسته است و هدفش نمایش تصویری از اشیا است. این اشیا باهم در ارتباط هستند و به‌صورت نقطه و خط نشان داده می‌شوند.

مباحثی که در نظریه گراف بهشان پرداخته می‌شود شامل تعاریف اولیه (راس، یال و…)، درجه راس‌ها، گراف‌های جهت‌دار، درخت‌ها و قضایای مربوط به آن‌ها، همبندی و دورهای همیلتونی می‌شوند.

  • الگوریتم

حل گام به گام مسئله را که اولین بار خوارزمی بنیان گذاشت و به‌کار بست؛ امروزه در علوم کامپیوتر بسیار پرکاربرد است و به‌عنوان پایه و اساس برنامه نویسی برای کامپیوترها استفاده می‌شود. الگوریتم یکی از مباحث مهم المپیاد علوم کامپیوتر است و به‌خصوص در مراحل دوم به بعد مورد سنجش قرار می‌گیرد.

مباحث اصلی الگوریتم‌ها که در المپیاد با آن‌ها سر و کار خواهید داشت عبارتند از: آشنایی با الگوریتم‌ها، الگوریتم‌های بازگشتی، روش استقرا در طراحی الگوریتم، روش تقسیم و حل، روش برنامه ریزی پویا، الگوریتم‌های حریصانه، روش عقب‌گرد و الگوریتم‌های هندسی.

  • برنامه نویسی

این روزها بیشترین پیشرفت‌های بشر در هر زمینه‌ای ناشی از همین فرایند خلاقانه‌ی برنامه نویسی است. به کمک برنامه نویسی برای ماشین‌ها دستورالعمل‌های مختلف می‌نویسند و مسائل گوناگون را به‌کمک‌شان حل می‌کنند. برنامه نویسی حالا در انواع طرحی مثل طراحی خودرو، نقشه‌کشی، طراحی برنامه‌ها و اپلیکیشن‌های مختلف، تهیه‌ی انواع نرم‌افزارها و… کاربرد دارد. برای موفقیت در المپیاد علوم کامپیوتر هم باید از معرفی منابع المپیاد علوم کامپیوتر استفاده کنید و روی مباحث برنامه نویسی تا حدی که لازم است مسلط شوید.

مباحث مربوط به الگوریتم‌ها که در المپیاد علوم کامپیوتر مطرح می‌شوند عبارتند از: عملگرها و عملیات‌ها، جریان‌های ورودی و خروجی، انواع داده‌ها، حلقه‌ها، دستورهای شرطی، آرایه‌ها، وکتورها و توابع.

منابع مطالعه برای المپیاد ریاضی و کامپیوتر چیست؟

منابع مطالعه برای المپیاد ریاضی و کامپیوتر چیست؟

حالا که تاحدودی با المپیاد کامپیوتر و مباحث مربوط به آن آشنا شدید بهتر است به معرفی منابع المپیاد علوم کامپیوتر بپردازیم.

برای تسلط روی مباحث ترکیبات بهتر است کتاب‌های زیر را تهیه و مطالعه کنید:

  • کتاب آنالیز ترکیبی نوشته‌ی علی‌رضا علیپور/ انتشارات فاطمی
  • جلوه‌هایی از ترکیبات نوشته‌ی ویکتور برایانت/ ترجمه‌ی عباس ثروتی و مهدی محمدی/ انتشارات باشگاه دانش پژوهان جوان
  • روش‌های ترکیبات۱و۲ نوشته‌ی علی‌رضا علی‌پور
  • صد و دو مسئله‌ی ترکیبات
  • ترکیبات شمارشی/ مولفان سید احسان آزرم‌سا و نگین‌السادات موسوی/ انتشارات خوشخوان

 

منابع مورد نیاز برای مطالعه‌ی مبحث گراف المپیاد علوم کامپیوتر

  • نظریه‌ی گراف نوشته‌ی داگلاس بی‌وست/ انتشارات گسترش علوم پایه
  • آشنایی با نظریه گراف نوشته‌ی علی‌رضا علیپور/ انتشارات فاطمی
  • آشنایی با گراف‌ها نوشته‌ی یحیی تابش/ انتشارات فاطمی
  • درس‌هایی از نظریه‌ی گراف نوشته‌ی علی‌رضا علیپور/ انتشارات راه المپیاد

 

برای تسلط روی مبحث الگوریتم المپیاد علوم کامپیوتر بهتر است این کتاب‌ها را تهیه کنید و بخوانید.

  • معماهای الگوریتمی نوشته‌ی دکتر محمد قدسی و مهندس یاشار گنجعلی/ انتشارات فاطمی
  • مسئله‌های الگوریتمی نوشته‌ی دکتر محمد قدسی و مهندس محمد مهدیان/ انتشارات فاطمی
  • آشنایی با الگوریتم‌ها از یحیی تابش/ انتشارات فاطمی
  • ۶۰۰ مسئله‌ی چندگزینه‌ای از داده ساختارها و الگوریتم‌ها/ انتشارات فاطمی
  • آشنایی با الگوریتم با رویکردی خلاقانه/ انتشارات دانش پژوهان جوان

منابع مورد نیاز برای تسلط روی مبحث برنامه نویسی المپیاد علوم کامپیوتر

  • برنامه نویسی به زبان C++ نوشته‌ی عین‌الله جعفرنژاد قمی/ نشر علوم رایانه
  • دایتل و دایتل ترجمه‌ی حسن محمدی و حسین محمدی/ انتشارات نورپردازان
  • الفبای C++ تالیف علی امینیان/ انتشارات خوشخوان

 

چه کسانی در المپیاد ریاضی و کامپیوتر مدال می‌گیرند؟

المپیاد علوم کامپیوتر در ۴ مرحله‌ی کلی برگزار می‌شود:

  • اگر می‌خواهید در این المپیاد شرکت کنید باید از قبل بهمن ماه به فکر برنامه ریزی برای المپیاد علوم کامپیوتر باشید. اولین مرحله‌ی المپیاد بهمن ماه هر سال در سطح استانی برگزار می‌شود. این مرحله حدود ده‌هزار شرکت کننده دارد. داوطلبان به سوالات آزمون تستی مرحله‌ی اول جواب می‌دهند و از بین‌شان حدود ۲۰۰۰ نفر پذیرفته می‌شوند و می‌توانند به مرحله‌ی دوم راه پیدا کنند.

مبحث شمارش و ترکیبات مهم‌ترین مبحث مرحله‌ی اول المپیاد علوم کامپیوتر است. برای شرکت در این مرحله می‌توانید از بخش معرفی منابع المپیاد علوم کامپیوتر استفاده کنید و روی مبحث شمارش مسلط شوید.

  • مرحله‌ی دوم المپیاد علوم کامپیوتر از دو بخش آزمون تستی و تشریحی تشکیل شده است. این آزمون‌ها در دو روز مختلف برگزار می‌شوند. روز اول شرکت کنندگان به ۲۵ سوال تستی پاسخ می‌دهند و از بین‌شان ۲۰۰ نفر انتخاب می‌شوند.

روز دوم نوبت به پاسخ‌گویی به ۴ سوال تشریحی می‌رسد. از بین ۲۰۰ شرکت کننده‌ی این آزمون حدود ۸۰ نفر انتخاب می‌شوند. مباحث مهم آزمون مرحله‌ی دوم مباحثی مثل الگوریتم، احتمال پیشرفته، استقرا، لانه کبوتری، الگوریتم‌های سازنده و… هستند.

  • در این مرحله شرکت کنندگان باید به سوالات یک آزمون تمرینی و دو آزمون انتخابی پاسخ دهند. این آزمون‌ها برگزار می‌شوند تا حدودا ۳۵ نفر قبولی وارد مرحله‌ی دوره‌ی تابستانی شوند.
  • دوره‌ی تابستانی شامل تدریس، کلاس تمرین و حل مسئله و آزمون‌های منظم تشریحی و برنامه نویسی می‌شود. آزمون‌ها و کلاس‌ها برگزار می‌شوند و ۸ نفر برتر مدال طلای کشوری المپیاد علوم کامپیوتر را دریافت می‌کنند. مدال‌های نقره و برنز به‌صورت مساوی بین باقی شرکت کننده‌ها تقسیم می‌شود البته به‌شرطی که حدنصاب آزمون‌ها را به‌دست بیاورند. درغیر این‌صورت مدالی بهشان تعلق نمی‌گیرد و براساس عملکردشان صاحب دیپلم افتخار المپیاد خواهند شد.

دوره انتخابی تیم ملی

افرادی که صاحب مدال طلای المپیاد علوم کامپیوتر می‌شوند می‌توانند در کلاس‌های آموزشی مطالب تکمیلی شرکت کنند و برای قابت‌های جهانی آماده شوند. ۸ نفری که برنده‌ی مدال طلا شده‌اند باید حسابی تمرین کنند تا تسلط و تمرکز زیادی روی مباحث مختلف پیدا کنند. از بین این ۸ نفر، ۴ نفر برای شرکت در المپیاد جهانی علوم کامپیوتر انتخاب می‌شوند و در دوره‌های آموزشی برای آمادگی نهایی شرکت می‌کنند.

دوره انتخابی تیم ملی

مزایای دریافت مدال المپیاد علوم کامپیوتر چیست؟

تا اینجا به معرفی منابع المپیاد علوم کامپیوتر پرداختیم و مراحل مختلف المپیاد را هم توضیح دادیم. واقعیت این است که از بین حدود ده هزار شرکت کننده در المپیاد، نهایتا ۳۵ تا ۴۰ نفر می‌توانند صاحب مدال طلا، نقره و برنز شوند و از مزایای مختلفش استفاده کنند.

  • برندگان مدال طلا می‌توانند بدون شرکت در کنکور سراسری در هر رشته‌ای که بخواهند در دانشگاه مورد علاقه‌شان درس بخوانند. به‌علاوه می‌توانند به عضویت بنیاد ملی نخبگان دربیایند و از مزایای مختلفی مثل دریافت وام و تسهیلات استفاده کنند.

ازطرفی کسانی که در المپیادهای مختلف به‌خصوص المپیاد علوم کامپیوتر مدال می‌گیرند می‌توانند برای ادامه‌ی تحصیل و دریافت پذیرش از دانشگاه‌های معتبر اقدام کنند و راحت‌تر جواب بگیرند.

  • برندگان مدال نقره المپیاد علوم کامپیوتر برای شرکت در کنکور سراسری سهیمه‌ی ۲۰درصدی دارند. از این سهمیه می‌توانند در زیرگروه مورد نظرشان استفاده کنند و راحت‌تر در رشته‌ی مورد نظرشان پذیرفته شوند.

به‌علاوه کسانی که مدال نقره دریافت کرده‌اند می‌توانند در المپیاد سال بعد مستقیم وارد دوره‌ی تابستانی شوند و برای دریافت مدال طلا دوباره تلاش کنند.

  • برندگان مدال برنز المپیاد علوم کامپیوتر هم سهمیه‌ی ۲۰درصدی کنکور دارند و همزمان می‌توانند از مزایای عضویت در بنیاد ملی نخبگان استفاده کنند.

البته همه نمی‌توانند در المپیاد علوم کامپیوتر مدال بگیرند ولی همین که به فکر برنامه ریزی برای المپیاد علوم کامپیوتر باشید و حتی در مراحل اولیه پذیرفته شوید نفع و مزایای متعددی شامل حالتان خواهد شد؛ حتی اگر به مراحل بالا و مدال خاصی هم نرسید.

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های شرکت در المپیاد علوم کامپیوتر و تلاش برای یادگیری مباحث، یادگیری خوب و اصولی درس ریاضی است. با مطالعه‌ی منابع المپیاد علوم کامپیوتر می‌توانید مباحث مهم و کاربردی ریاضی را یاد بگیرید. این مباحث بعدها به دردتان می‌خورند و کمک می‌کنند تا به سوال‌های ریاضی کنکور درحد قابل قبولی پاسخ دهید.

شما با تلاش برای المپیاد علوم کامپیوتر، هنر حل مسئله را یاد می‌گیرید. این موضوع هم در کنکور و هم در خیلی از بزنگاه‌های زندگی شغلی و شخصی به کارتان می‌آید.

از دیگر مزیت‌های شرکت در المپیاد علوم کامپیوتر این است که شما ناخودآگاه برای ACM یا مسابقات برنامه نویسی دانشجویی هم آمادگی پیدا خواهید کرد و بعد از قبولی در دانشگاه‌ می‌توانید برای کسب رتبه در این سری مسابقه‌ها تلاش کنید.

علاوه بر همه‌ی این‌ها شرکت‌های مطرح و بزرگ ‌دنبال جذب نیروهای کاربلد هستند و همیشه جایگاه و اهمیت ویژه‌ای  المپیادی‌ها قائل می‌شوند. کافی است به مباحث مربوط به برنامه نویسی، الگوریتم و… مسلط باشید تا برای کار کردن با شما و استفاده از دانش‌تان پا پیش بگذارند.

مزایای دریافت مدال المپیاد علوم کامپیوتر چیست؟

در آخر این که

اگر جزو دانش‌آموزانی هستید که می‌خواهید سر از راز و رمز کامپیوترها دربیاورید و با دنیای برنامه نویسی آشنا شوید؛ یکی از بهترین‌ راه‌ها برایتان شرکت در المپیاد علوم کامپیوتر است. المپیادی که حسابی مفهومی است و مهارت حل مسئله‌تان را هم تقویت می‌کند.

پس اگر دوست دارید یاد بگیرید به مسئله‌ها از زوایای مختلف نگاه کنید و همزمان به مباحث مختلف ریاضی هم علاقه دارید به برنامه ریزی برای المپیاد علوم کامپیوتر حتما فکر کنید.

ما هم در این مقاله سعی کردیم به معرفی منابع المپیاد علوم کامپیوتر بپردازیم و در کنارش از مراحل مختلف المپیاد و جزئیات‌شان بگوییم. پس بهتر است شما هم خودتان را دست‌کم نگیرید و از همین حالا تلاش‌تان را شروع کنید. 

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در pinterest
مقالات و نشریه‌های مجموعه مدارس سلام

دروس رشته انسانی

مهمترین دروس رشته علوم انسانی و روش‌های مطالعه هر یک را بشناسید رشته‌ علوم انسانی متاسفانه به عنوان یک رشته‌ی نسبتا آسان شناخته‌شده‌است، در حالی‌که

بیشتر بخوانید
منابع یادگیری پایتون | مجموعه مدارس سلام

منابع یادگیری پایتون

معرفی بهترین و معتبرترین منابع یادگیری برنامه نویسی زبان پایتون تا به حال شده دلتان بخواهد یک برنامه بنویسید؟ برنامه‌ای که کاملاً مطابق با نیازهایتان

بیشتر بخوانید

جهت دریافت برنامه‌ها و اطلاعیه‌ها و همچنین تخفیف‌های مجموعه مدارس سلام فرم زیر را پر کنید.